قزل آلای رنگین کمان، یکی از سه گونه خانواده آزاد ماهیان (Salmonida) حاضر در ایران می باشد، و گونه ایست که بصورت مصنوعی در آبهای ایران وارد شده و گسترش پیدا نموده است. گونه ها و زیرگونه های خانواده آزاد ماهیان در ایران عبارتند از:

• 1. قزل آلای رنگین کمان(Oncorhynchus mykiss)
• 2. سفید ماهی (Coregonus lavaretus)»» با ماهی سفید اشتباه نشود!
• 3. قزل آلای خال قرمز (Salmo trutta fario)
• 4. ماهی آزاد دریای خزر (Salmo trutta caspius)»» در واقع ماهی آزاد نیست، ولی این نام رایج است.

::ردیف 3 و 4 ، زیر گونه های یک گونه(Salmo trutta) هستند که به قزل آلای قهوه ای معروف است.

این وبسایت فعالیت خود را بر روی گونه اول، یعنی قزل آلای رنگین کمان متمرکز نموده است، با اینحال با توجه به ارتباط زیاد این گونه ها با هم، اشاراتی نیز در صفحات مختلف سایت، به آنها شده است.در مورد قزل آلای رنگین کمان نیز اطلاعات بیشتر به نحوی ارائه می شود، تا مورد استفاده پرورش دهندگان ماهی قزل آلای رنگین کمان قرار بگیرد.
خانواده آزادماهیان به طور کلی ساکن نیمکره شمالی زمین هستند، اما به کلیه منابع سردآبی سطح کره خاکی معرفی مصنوعی شده اند. در محیط طبیعی، بخشهایی از عمر خود را در دریا و بخشی را در آب شیرین میگذرانند، برای تولید مثل به سمت رودخانه ها مهاجرت می کنند و برخی گونه ها بعد از تخمریزی می میرند. سپس نوزادان از رودخانه به دریا رفته و همانند والدین در سن بلوغ به رود برمیگردند و این سیکل ادامه می یابد. آزاد ماهیان در بعضی گونه ها تا دو متر طول پیدا می کنند و از لحاظ اقتصادی بسیار ارزشمندند. برخی از گونه های معروف آزاد ماهیان در جهان عبارتند از:

• Oncorhynchus keta » قزل آلای کیتا
• Oncorhynchus tschawytscha » قزل آلای چینوک
• Oncorhynchus gorbuscha » قزل آلای صورتی
• Salmo salar » آزاد ماهی اقیانوس اطلس
• Salvelinus fontinalis » قزل آلای بروک